Kalilid a Karibatan

ko gii

Kazambayang

go so  pd  a manga

Ndaowa-niyan

Piyanimo Ago

Pindiyorobasaan Phoon Ko pd a  Manga

Hadith

Pitowa

Al-Hamdulillāh, So langowan o bantogan na rk o Allāh I a Kadnan a Mala-i Gagaw. So rinaw ago so sanang  a maliwanag na san ko pangolo tano a so Muhammad r a Riyahmatan o Allāh ago Piyakaslang iyan, go sii ko manga dadazg iyan, go so manga Sahabah niyan, na rabray ko langowan a manga Mo'umin.

Sabap ko arapakn ko balas o Kadnan tano a Makalimoon na inisorat akn angkaya "Kalilid a Karibatan ko gii Kazambyang go so pd a manga Ndaowan-iyan" ka an mapd ko inngka go sabot o langowa pagari ami go manga Babay ami ko Islam a khasampayanon. 

Sa phagarapn tano ko Allāh I a rilaan tano niyan ko datano katarotopi ko gii tano rkaniyan kazoa-soata, na aya dn a makkdg tano ko gii tano kazambayang na sodn so kini okit non o Rasūlullāh r ka an tano maparoli so balas o Kadnan tano a  Paririla a Masalinggagaw, go Baralimo a Masalamatn,  a di mapkhira kira so kadakliyan….

So Mindiorobasa

rsa/08

SO KALILID A KARIBATAN KO GI-IKAZAMBAYANG:

Zaboten daan:

So datano pn kalabo-i sangkaya manga karibatan ko kazambayang, na daan tano ilayin angkaya manga patoray a thanodan ko kini palioygatnon:

*   Madakl so kiya aloyawon ko Sslaan a Qur'an, na issawon anka-i (pd ko osayanon ) na: So ALLĀH I na inosiyatan iyan so manga Mou’min, sa oba siran mapd ko khaori a manga Ummat a ipndaraynon iran o di na pagilangn iran so Sambayang ka piyangonotan iran so nafso hawa iran. Maana giiran panaakhirn so giiran kazambayang. Aya kalilid na siiran giizambayangi so manga Waqto ko ka khaoma o isa a Waqto. Ibarat o Fajr na kiyalayaman iran a daan iran phakasbangn so alongan na o malalayon aya na sii siran pagologa ko NARAKA a GAYYĀ, Inonta bo so mithatawbat go minggagalbk sa manga pipiya ka prilaan siran o Allāh na da den a ba kiran plalima a isa bo ko simba iran na taros a phakatarosn siran ko SORGA a piyagibatibatan;

*   Go Pitharo pn o Allāh I sa Qur’ān a (pd ko maana niyan): Pakaokita niyo so Pangni niyo ko Sambayang;  go Pitharo iyan pn (pd ko maana niyan) a: Pangni kano Rakn ka Tarimaan ko rkano. Na sadn sa giizambayang lalayon na miyatangkd a khakowa niyan so pphangnin iyan, Ogaid na tlo a rompak o Pangni: Paganay ron na imbgay Niyan ko tao  sa doniya amay ko di ron phakabinasa;  Ika dowa, na Ipagrn Iyan ko morala a phaka tana ko miyangni;  Ika tlo na sii niyan imbgay, odi na Tataalikn Iyan ko miyangni amay ko maka talingoma ko kasoragaan iyan a dayon sa dayon so kapipiyawon a  ginawa;

*  So SAMBAYANG na skaniyan bo i miyasalbo a paliyogat odi na Paralo a sii pimbitiyara-iyan o Nabi tano a Muhammad r ago so Tohan tano a Rabbul ‘Alāmīn sii ko pitharo a Sidratul  Montahā ko Ika-pito pangkat a langit, a sii mini pantag ko oras a kia Mi'erāj iyan. So langon a paliyogat ibarat o Kaphowasa, Kabgay sa Zakah, ago so salakaw ron,  na sii inipando sa lopa a miyakangggolalan ko Jibrīl (AS).

*  Pitharo o Rasūlullāh r, (Pd ko maana niyan) a: so Sambayang na gonsi o Sorga, na go skaniyan i paganay a ipagiza ko manga oripn ko alongan a Kaphangokom. Na pabila a di ka on makaapas na da dn a bali o manga amal ka na singgaotn ka o manga Malaikat na pozangn ka iran dn ko Naraka Jahannam. Anday kapakaapas ka on na pamagitongn pman so langowan a simba ngka sa doniya na iyoman on so sambayang ka ka an makala so manga kalbihan ka,  odi na pirmyo rka o Makalimoon ko kasorgaan ka;

*   Pitharo pn o Rasūlullāh r… Pd ko maana niyan a: Aya bo a mbidaan o miyaratiyaya go so manga kafir na so kibagakn ko Sambayang. Bapiya inimbawata ka a Muslim odi na Mranaw ka na o di ka pzambayang sa Lima Waqto sa paratiyaya ngka sa so sambayang na kna o ba paliyogat odi na paparatiyaaan ka ogaid na dingka dn pnggolawlaan na miyakokom ka dn a kafir. Na bapiya inimbawata ka a Christian, na go ka miyagislam sa gii ka zambayang sa lima Waqto na ska na Muslim;

*    Pitharo pn o Rasūlullāh r… Pd ko maana niyan a: So Sambayang na aya polaos o Agama Islam na sadn sa ibagak iyan na miyagba iyan so Agama niyan,  na sadn sa taw a inggolalan iyan na miyabangon iyan so Agama niyan;

*   Pitharo pn o Rasūlullāh r . Pd ko maana niyan a:  So Sambayang na miyakaibarat ko wayir a aya tano thompokan ago so Miyadn rkitano na anday kalpasa tano ron na miyapotol so khoyaptaan tano na miyatangkd a miyada tano ko Pangilaylayan iyan na miyakawatan tano ko Limo Iyan;

*  Pitharo pn o Rasūlullāh r, Pd ko maana niyan a : So Sambayang a Barajoma na aya milalawaniyan ko Sambayang a sakataw na 25 odi na 27 pangkat (Darajāt).

* So kawatan o Masjid na kna ba balamban, sabap sa pitharo pn o Rasūlullāh r Pd sa maana niyan a: omani milakad ko kapzong ko Masjid na timbang a Isa a mapiya. Maana bigan sa fabor so manga tao a maawat so darpa-iran ko Masjid ka ansiran di pmbokla;

*   Sii ko kapagndod sa Limo o Allah o Nabi tano a Muhammad r na miyapanothol o pakatatayaan niyan a wata iyan a so Fatimah t a sii dn ko  kapkhatonggos o napas iyan na aya moripori a giiniyan matharo na so giiniyan kapanginsanaa ko Sambayang sa oba ndaraynonn. Kapdi iyan ko manga Ummat iyan sa ba aya kasabapan ko kapamaka naraka iran na ba misabap ko da kinggolalann ko lima a Sambayang. Mala i limo a Nabī r a aya dn a kabaya iyan na palaya makasorga so manga Ummat iyan.

*   Ptharo pn o Rasūlullāh r, Pd ko maana niyan a: Aya tiyarima a Sambayang na so khisaparan iyan ko taw so manga rarata a galbk. Ogaid na o da bo maalin so manga rarata a galbk ka ibarat o Kapamaganta, Kazoroyan, Kathakabor, Kazaksi sa Di Bnar, Kasiig, Karata-i Kazirin-siringan, Gii thobo, goso manga pd a olawla a ipphananayan ko manga olawla o Soranga ka ibarat o Birthday, Christmas, Valentines, etc.,  na karina sa da tarimaa o Allah I so Sambayang ka,  na paginngka ka pagariko o di na Babay ami, ka oba ka badn maapd ko giimlpalpas go isawn na asar a gii ka makazambayang na dingka dn labot a kapphangenalangka ko manga okit a  inokitan o Pangolo tano a so Muhammad r ko gii niyan kazambayang.  Sabap saya na Ilayangka angkai a phanga a-aloy a kalilid a manga karibatan na isapar go paganadn ago inggolalan tano. Sa katii siran:                                                               

1.   SII KO KAPAGABDAS

Giya-i gonsi o kapzambayang. So miyaaloy a manga anggawta a pagabdasn na odi makomplito ka maitobo a diron mabasa go di makathondo-thondog ko kiya atorawon o Rasūlullāh r na daa bali o kap-zambayang. Aya lalayon a di khaypat o gii magabdas na sii ko kaposan o siko, sii ko paglt-ltan o kmr a A-i na go sii ko oriyan o boko a  panintilan. Aya thanodan saya na kna ba giyabo a kambasa-awon ka piakatana sii sa Qur'an (5:6) a pagonabn so boring odi na khadath a maito a mini dkt ko Paras, Lima go A-i. Sii bo ko Bok i miyaparo a zapon badn a ig. Adn a bayrandn aatagn ko giripo odi na phagododi sa ig na da makowa so mapipikir saya. So kapamomog go kapangilk sa ig na isanan a mala a sunnah ko kapagabdas, na taralbi a di pkhalpas;

2.  SII KO KANDIDITARAN

Aya taralbi go patot na isibay so gii nditarn ko kazambayang ka miya tangkd a libri ko manga najis a phananggilaan. So nditarn a ipndarpa ko manga kalilimod isawon na so thigiran a pang-opisina na taralbi. So Rogo, Gowa (a manga ala), Titi, Ta-i na midakt ko sosolotn a nditarn a di kapipi-an  na mapakay a di tarima-an so kazambayang. Di mapiya so nditarn a ipphaka-torog lalayon, Hadith a pd sa maana niyan na, miyaka isa alongan na siyagadan o Rasulullah r a isa a kobor na pitharo iyan ko manga Sahabaht iyan a makamamasa a so khikobor roo na pziksaan sabap ko daniyan pananggila-i so Titi iyan sa kapkhi tarsikiyan ko nditarniyan inako zisa doniya. Sigurado a di tharimaan so sambayang a ana mini trasik ko ndatrn a maitbo a Titi… Sa pananggilaan tano…

 3.    SII KO KAPNIYAT

Tanodan ka aya darpa o NIYYAT na sii ko poso. Sa di mapiya so kilapiyat non. Sii iphrngan so Niyyat ko TAKBĪR (So katharoa ko Allāhu Akbar) odi na maona so niyyat a di skaniyan. Khapakay dn a aya bo a phniyatn  (Ibarat) na: "PZAMBAYANG AKO SA PARALO A FAJR A DOWA RAKAAT A ONOT KO ALLAH I", ODI NA SUNNAH A ONOT KO ALLAH I, (Bapiya diron mapd so kipagadapnon  sa Kaabah ka so pthindig sa sambayang na sii dn iphagadap sa Kaaba);

4.    SII KO KAZAAP

So katindg na mathitho na  di khapakay so tanto a mala a  kaki-ang  ka anday ka ontod na pkhabaloy so saap a pphakaloag na giyoto i isa a kapphakasngit o shaytan (A Pimorkaan). Aya taks o katindg na sadn sa kablang o lawas na diron zobra. Aya pd a ndao o sambayang na phlayam niyan so Ummah Muslimin ko ptharoon a kapitiyaa ko ginawa, so gii kapaka khakalayama o lawas na isayni ko pkhapoonan o tagonanay a tawfiq o Allah I ko gii kanggiginawa-i,  a ondas o bagr ko kaysa-isa. Aya kiyaopakatan ko pat a Imam na pakapzzkoayin so manga waga ka miyatangkd a dadn a darpa o shaytan ko saapan. So Ibn Mas’ud t na piyanothol iyan a so Rasūlullāh r, pitharo iyan, Pd sa maana niyan a: Tindg kano ko sambayang, sa zaap kano phiyapiya na pakaszkho-aya niyo so manga waga niyo na sadn sa komplito niyan so kallbatan ko saap na bgan sa balas a mapiya o Allāh I, na sadn sa di niyan tarotopn so kallbatan ko saap na ikagowad skaniyan o Allāh I;

5.    SI KO KABATIYAA KO SŪRAH AL FĀTIHAH

 (Isa ko Rokon) Oba pakalipati so BISMILLAH ka giyanan so paganay a Ayat ko pito a ayatan iyan;   b) Taralbi so kapndkha ko oman i ayatan iyan go mananay,  sabap sa miyaaloy sa Hadith a pzmbagn o Allāh I so oman i mabatiya ko ayatan iyan. Phoon ko paganay taman sa Ika Pat na aya ipzmbag on o Allāh I na "Gii ako mbantobantogn o oripn ko". So Ika Lima na Tharoon iyan a giyanan i lt ami ago so oripn ko. So Ika Nm go Ika Pito a ayatan na Smbagn Iyan a so piyangni o oripen Ko a matoro ko lalan a mathitho na ibgay Akn on;  c) So kabalsa odi na ka-koropa phiyapiya (tajwīd iyan) na aya sangat a paliyogat a patoray dn so kapaganadawon ka isa ini a Rokon o kazambayang, a odi matarotop so Rokon na khapakay a di tarimaan so sambayang. Ogaid na asar a piyanamaran maganad na odi khasowa so koropan na so Allāh I i matao ron. Ompman o da paganada a kiyatokawan a wajib so kabalsawon na miyataksil so Taw na korang a balas o sambayang iyan. So Allāh i Lbi a Matao. (WALLAHU A'LAM). O khaparo na masowa pn so pd a maana niyan; Pd a miya tharo o Rasūlullāh r, Pd sa maana niyan a: Paganadangka so Ilmo phoon ko kakakayoga rka na taman ko kikayokot ka ko Kobor.

6.    SII KO KAPANGALING-KAKP

Aya taralbi na sii iphantag ko pagltan o Tiyan go giya Rarb, maana sii ko pantag a Poso. Di khapakay oba babaan ko posd odi na oba poro-on ko kababaan o baka, isawon na kaptan so mbala a siko odi na waga, isawon na datar o tomiyakhip sa kiping ko diwang o kilid iyan. So katayothona ko lima na mayto a mi khpiton, ka datar o aya kapkha-ilayawon na di mattkhs so gii kazambayang. Aya taks o kapangaling-kakp na paka pphantagn so tko-tko-an odi na bkhokhong o dowa barokan a lima;

7.   SII KO KAROKO SA LB

(Pd ko Rokon) Di khapakay o ba ilat bo odi na asar bo so ka phroko sa lb, isawon na baka makatolong sa tanto a mala. Aya taralbi na thimbang phiyapiya so likod, a ododi sa ig na khawdod ko mbala-bala-on. Ogaid na oba di khagaga ka adn a sangkot na sadn sa kakha gaga-awon;

8.   SII KO KASUJUD SA MOSALA

(Pd ko Rokon) – Aya Sojud na so kapakatana phiyapiya o pito a tolan (anggawta). Paganay go Ikadowa na so bnng ago so poro o ngirong,  Ika Tlo go Ikapat na so mbalaa palada lima,  Ikalima go Ikanm go Ikapito so kapakatan phiyapiya o dowa a Lb goso mbalaa poro o A-i (Ski). Kadaklan na aya bo a pakatatanaan iyan na giya bo a bnng iyan na ibabayao niyan a ngirong iyan, isawn na di niyan phakatanaan so palad a lima niyan ka aya bo a pakatatanaan iyan na so manga tindoro iyan, go adn pn a pakatatanaan iyan so mbalaa a barokan iyan a rakhs o siko… palaya aya di khapakay ko Sujud sa musala;

9.  SO PITHARO A KHUSHOŪ

Maana mailay so giizambayang a tanto a mangangalimbabaan go mbibilangataw. Tanodan ka aya pangaadapn na so Miyangadn. Na odi khagaga o pamikiran sa kindadarpain rkaniyan a Allāh I na tangkdn ko ginawa a sigorado a phagilayin ka Niyan (Giya-i so pitharo a IHSAN). So kakha-oka-og sa madakl na phakabatal ko sambayang. Ibarat o giikathanotanora ko bangkala, kailaya ko oras, kapangamoga go kapangalongat na phagilayin pn, kasinga, kapanirisiri o mata ko mbalabala, so kizib-zibgn ko lima, kapangongokot sa mathorog, na palaya aya minisopak ko pitharo a Khushoū, na miyapd ko batal, amay ko malalayon so giiron kanggolawlaa o giizambayang. So khokotn a di khatigr na thodkn na pakasagat non so tindoro na khapakay a maka tlo ron mi kasoy.

10.   SO TOMANINA

(Pd ko Rokon) – Giyaya so kapakalombata ko giikaprokoroko. Di khapakay so datar o giimanokatoka a manok. Inoto sunnah so kapmbatiyaa ko manga Tasbīh sa minos so makatlo ka aya tarotop a roko, sujūd na so kapakadkha phiyapiya o anggawta. Sii ko masa o Rasūlullāh r na adn a miyailay niyan a mizambayang a pd ko manga Sahabaht iyan a da niyan masowa so manga langka iyan na piyakakasoy zambayang o Rasūlullāh r, sa miyakapira na da niyan dn masowa so thitho a kazambayang. Pitharo o mama a pando iya kongka ya Rasūlullāh r, na thig o Rasūlullāh r a pakalanatangka go targ ka phiyapiya ko Roko sa Lb, go so Sujūd sa Musala, sa thangka a miyakadkha phiyapiya so manga anggawta aka;

11.  SII KO TAHAYYAT A PAGANAY GO TAHAYYAT A IKADOWA

(Pd ko Rokon) – Paliyogat a milangag go makorop phiyapiya. Aya Tahayyat a paganay na taman bo ko Dowa kalimatus-shahādat. Aya Tahayyat a ikadowa na khasoyin so Tahayyat a paganay na izompaton so kazalawati ko Nabi tano a Muhammad r sa tarotop sa taman ko Innaka hamīdun  majīd;

12.   SII KO KAONTOD

Sadn sa kapaparo ngka na khapakay, aya bo a da pakaya na so ka phalowa. Aya mapiya a kaontod na oontodan so diwang a A-i, na pakatitindgn sarta a llpiin so manga kmr o ski. Sii ko Tahayyat a ikadowa na ililip so diwang a A-i (ski) ko kawanan a ski na pakatindgn go llpiin so manga kmer a ski.  Aya hikmah saya na palaya phakasangkopn so manga anggawta tano a palaya paka-a-adapn sa Qiblat;

13. SO KAPAKATANOGA KO BATIYA IGIRA MA’UMŪM

Inisapar so kapakatanoga ko batiya ka sabap sa pkhasarani odi na pkharibat iyan so kapphamatiya o maka-o-obay ron;

14.  SO  KAPANGILAYLAY SA PORO

Pitharo o Nabi tano r a pananggilaan so kalangkao sa poro ko oras a gii kazambayang ka ikhabinasa o mata. Aya bo a tiyabiya saya o manga Ulama na igira a giita zambayang sa sold a Haram ka Sunnah so kaphlangkawa sa Ka'bah. Aya taralbi na aya phagilayin na so darpa a psojudan ko musala;

15.  SO  KAPASBOK

a) Aya kalilid a karibatan na igira a aya kiyaomaan a romoroko so Imām sa lb na sabap ko gii kanggagaan ka an makomplito so isa ka rakaat na pphanaros so phasbok romoko a da niyan daan matharo so paganay a Takbīr. Aya kaontol iyan na ptharoon daan so paganay a Takbīr a giyoto so kiprngann on ko Niyyat sa kapzambayang ka na matharo oka pman so Allāhu Akbar amay ko proko ka sa lb. Tanodan ka so katharoa ko ALLĀHU AKBAR ko oman i kaokhaog o sambayang go so katharoa ko SAMIALLĀHU LIMAN HAMIDAH odi na RABBANĀ WALAKAL HAMD (Igira ma’mum ka) na pd ko rokon o sambayang a o malpas na di khitarima so sambayang.  b)  Sii ko kasalam o Imām na kadaklan ko miyasbok a sii dn thindg ko paganay a kaptharoa o Imām ko paganay a salam. Aya ontol na mapasad o Imām so salam a ika dowa na go bo tindg so miyasbok;  c) Aya pd a karibatan na kadaklan a pphasbok na daan a giimnayaw ko kapakatindg o kiyaomaan iyan a Jamaah. Aya taralbi na makaphniyat ka dn na khatalokonan ka siran dn ko kapapantagan kiran ko giiran kazambayang;

16. SO KAPHIPIDNG

Di  khapakay so kaphipidng o da  a sabap. Piyanothol i Ibn Al-Qayyim t a da kon aya ko pandoan o Rasūlullāh r, na miniitong sa MAKRUH, ka olawla kon aya o manga Yahudi igira pzimba siran. Miyagayonayon so pamikiran a so kaphipidng na roo pkhapikir so langon taman ka bapiya so miyathay a kiyalipatan na pkhatadman, na saya pn phaka sold so shaytan, na pkhapokas so pamikiran ko kaadapa ko Rabbul Alamīn. Aya ika dowa kpit, na piyakay asar ka aya kapipikira o giizambayang na aya niyan kipnggolalann ko pitharo a KHUSHOŪ’. Isa on na amay ko phakabimban rkaniyan so pithibarang a  makao-obay ron na giyoto i kiyapakay o kaphipidng. Ompman o ba daa phakabimban non ko kasasangoran iyan na taralbi so kabbkara ko mata, na aya mapiya na aya ngka phagilaya so psojudan ka igira tomitindg ka. Amay ka romoroko ka na ayangka phagilaya so manga kmr o ski ngka, odi na sa kabaya aka a phontari an ka ko matangka.;

17.  SII KO KAZONAT

Kadaklan a bapia kiyamatan na itataros iran dn so kititindgn ko sambayang a Sunnah. Adn pn a manga tao a bapiya kiyaphoonan dn so Sambayang a Jamaah na daan a gii zambayang sa Sunnah. Palaya aya di khapakay. Aya taralbi na bapiya-i kibobolog o sambayang a Sunnah na pabilaa a Kamatan na aya mala-a Sunnah na bapiya anda kapapantagi so taw ko gii niyan ka Zunnaht na maka pzalam dn;

18.  SO KABATIYAA KO QUR’ĀN SA MATANOG O MA'UMŪM KO GII KAZAMBAYANG

Miyaka isaa alongan a gii zambayang so Rasūlullāh r na adn a pmbatiya sa Qur’ān sa matanog ko oriyan iyan na kagiya makapasad na iniiza iyan anta angkoto a pmbatiya sa matanog na thig o mama a sakn ya Rasūlallāh, na pitharoo Nabī r a obangka nan phaparomani igira adn a imām ka, ka so batiya o imām a matanog na aya batiya o ma’umūm;

19.  SO KIPOROON KO LIMA KO KASOJUD SA MUSALA GO IGIRA THINDG PHOON KO  SOJUD

Di khapakay so kiporoon ko dowa a lima sii ko onaan odi na oriyan o Sojud sa musala. Aya bo a kiyapakay niyan na igira paganay a pzambayang ka go sii ko onaan odi na oriyan o kaphroko sa lb;

20. SO KATGLA KO ISA A PHAGIMAM AMAY KO ADN A SOBRA ON SA KATA-O A MAKADADARPA  

Isa ini a karibatan ka sii ko kapili sa phagimamn na aya taralebi na aya dn a khaonotan go philiin a gii pagimamn na so katawan a mata-o ko pitharo a khoropan go so Tajwīd. Aya ped a thanodan saya na aya taralbi a philiin na so katawan a maw-ona sa idad;

21.  SII KO KAPAG-IMĀM – Aya dn a taralbi na so phagimam na mata-o,  maana katawan iyan so khoropan o manga  batang go so Tajwīd, go katawan iyan langon so phamatiyaan na aya pn a taralbi rkaniyan na so kapakalolombata niyan ko manga batiya iyan sa mathangka (di tanto malombat na di pman tanto a magaan). Sabap sa pipikira niyan a so manga ma’umum iyan na ana malmk kiran ago adn a malombat kiran i kapamatiya na pmbgan iyan siran sa oras a phlakay siran ko pitharo a toma’nīnah. Tanodan ka pd ko tlo a di tharimaan so sambayang iyan na so Imām a katawan iyan a ipkhagowad o pagi-imaman iyan ,isawon na di mata-o na ittgl iyan dn a kaphagimamawon;

22. SO DI KAPAGANADA PHIYAPIYA KO KAZAMBAYANG

Kadaklan a asar a giimaka zambayang na di niyan phaganadn so kinggolalann iyan on phiyapiya. Pd saya so Sunnah a phamatiyaan non rakhs o kakorop iyan phiyapiya. Sii ko Qur’ān na sobra so pito polo a ayatan a kiyaaloyawon sangkaya a “AQĪMU AS SALĀH” maana tindgniyo so sambayang sa phiyapiyai niyo. Di khapakay so kapagasar bo. Inisogo o Rasūlullāh r so kapaganad phoon ko saloyota na taman ko kapatay. Na o da ngka paganada phiyapiya so okitokit o Sambayang na o dingka matarotop na aya khasnditan ka na giya ginawa ngka amay ko di tarimaan, ka bangka dn miyang a paliyogat rka so kaknalangkawon phiyapiya na dangka nggolalann ka inindaraynon ka ko tnday o omor ka;

23. SO KAPAKANGGAGALPO-A KO MANGA TINDORO

Giyai isa a di dn khapakay ko kazambayang. Piyanothol i Ibn Abī Shaybah t a giikami zambayang a maooriyan ako o Ibn Abbās na piyakanggagalpo akn a lima ko na oriyan o kiyapakapasad ami na pitharo rakn o Ibn Abbās a timbang a kiyada i rka sa Loks o pzowaangka nan igira giika zambayang;

24. SO KAPAKAZOZOLAMPIDAA KO MANGA KMR A LIMA

Isa ini pn a di khapakay ka  piyakagowagowad a olawla. So Ka’b bin Ujrah t na piyanothol iyan a miyang akn a thigyan ko Rasūlullāh r a anday kapakapasad o isa rkano magabdas na anday kazong iyo sa Masjid ka pzambayang kano na pananggilai niyo o ba niyo mapakazokoba so mbala a manga kmr iyo ka samanaya  na madadalm kano dn ko Sambayang. Adn pn a pd saya a Hadith, ko kini sapar non;

25. SO KATADAROS TOMINDG ANDAY KAPAKA ZALAM O IMAM

Aya miyanga sosopak a manga ala a Sunnah sankaya olawla na paganay ron na so pitharo a Parakala " Kapanasbih", ikadowa na so kapamangni sa Limo a obadi pitharo o Allah I a pd ko maana niyan a "Paka okitaniyo so pangni niyo ko kazambayang". Bapiya so Nabi tano a so Muhammad r na gii Manasbih go gii Ndowaa lalayon ko oman maka pasad zambayang. Aya Ika-tlo na piyaka lipatan niyan so pitharo a Sunnah Mu'akkadah. Aya kapiya o manga sambayang a Sunnah na owadn a kiyalpasan o taw a Paralo na mapakay a ayaon misambi odi na mibayad. Aya isawon na oba badn gii makambaal sa dosa amay ko lalayon a kapkha sogoka niyan sankaya a bandingan a ika-26;

26. KATARAPASA KO GIIZAMBAYANG

Opama ka aya kabaya aka na di badn mada so balas o pizambayangan ka na pananggila ingka o bangka pkhatarapas so giizamabayang. Miyaka thitatayan  ki Abū Juhayim bin Hārith t a pitharo kon o Rasūlullāh r a opama bo ka katawi o thatanggisa so dosa ko katarapasa niyan ko giizambayang na thomo on a ba dn nayaw sa maka pat polo, (da makatana angkoto a 40). Ogaid na ibtad tano sa kiyasokodan a gawii (Lmbak o Oras ago so Olanolan) a mapipikir  roo o Rasūlullāh r na taralbi a nomayaw so taw sa 40-gawii na gobo liyo amay ko ana khatarapasiyan a gii zambayang.  Na pananggilaan aya ka mala a dosa on na ikha-ilang badn o pizambayangan. Aya bo a iniliyo saya o manga Ulama na o sii ka matatago sangkaya a Dowa a Haram sabap sa tanto a madakl so giizambayang a gii makazonosono na daa phalagoyanon bapiya nomayaw ka sa pira gawii….

27. SO KAMBOROK (KAKHAKAMOTAN) ODI NA KATHANOS O BAI IGIRA ZONG KO SAMBAYANG

Pangali sa oba badn phakambaal sa fitna ko manga mama a kaonotan a dosa niyan na aya taralbi ko Bai na aya kapzong iyan sa Masjid na so dn so kalalayaman a nditarnian a libri sa najis, na bagakn iyan so kathatanosan odi na kakhakamotan. Miyaka poon a thothol ki Abū Hurayrah t a pitharo o Rasūlullāh r a khapakay a giimbarajuma so manga Bai ogaid na sapar niyo kiran o ba siran phliyo a mbarmbarng siran sa manga mamot go thatanos siran phiyapiya ka timbang a miyaka zina siran o mabao o zagadaniran a manga mama. Ogaid, na sii ko manga Mama na mala-a Sunnah so giiran kakhakamotan igira pzambayang siran;

28. SO KAZAMBAYANG A AYA MAOONAAN NA MANGA BAI

Sii sa Masjid na aya malai balas a saapan o manga BAI na sii ko oriyan. O ana plikayanon na taralbi dn a o ba zambayang so manga mama sa a aya maonaan na manga Bai. Khada so pitharo a khushoū ko sambayang. So miyaona a Mufti a si Sheikh Abdul Aziz Bin Bāz (Pakasorgaan o Allah) na tiyangkd iyan a daa balas o gii zambayang a mama a aya mao-onaaniyan na Bai. Aya bo a tiyabiya iyan non  na amay ka sa Haram sa Makkah, sabap ko kadakl o taw;

29. KATHARO GO KAPANALINDALIN IGIRA A PMBATIYAAN SA KHUTABA KO WAQTO A JUMUAH, GO SII KO DOWA A BOKA

Tanodan ka sii ko Jumuah na giyotodn so Waqto a Dhohr a pat rakaat a giiron kazambayangi. Anday katharo o taw igira a pmbatiyaan sa Khutba isawon na manmbatmbang na miyabatal so sambayang iyan ka giyoto so sambi o dowa on rakaat. Datar aya ko dowa boka a daan a khanayaw so kapasad o Khutba, maana ribat so kaawa ko saapan a dipn mapasad so Khutba taman ko Dowa-a niyan.

30. SO KAKAN SA BOMBAY, LASONA, PD PN A SOMPOT NA MADO  

Onaan o sambayang na pananggilaan sa obaka maka kan so taw sa tanto a mala sankaya a miya-aloy ka khabaloy nian so sngaw goso spot o lawas a marata-i baw. Na o masarani go o mazodi o mipago-obay niyan (dosa oto), na mapakay  a di mitarima so sambayang iyan.

31. SO DI KAPANGPD KO BARAJOMA SA MASJID O MANGA MAMA A PKHANGIRAN SO BANG:

Isa a Hadith a pd ko maana niyan: Miaka isa a alongan na adn a sakataw a mama a bota,  na ini iza iyan ko Rasūlullāh r, o ino khalibri skaniyan ko BARAJOMA sa Masjid kagiya skaniyan na diniyan khanonowan so lalan? Paganay a smbag o Rasūlullāh r na khapakay. Ogaid na kagiya thalikhod a mama oto na ini iza iyanon o ino pkhang ka so Bang? Thiga mama oto a oway. Oriyaniyan na pitharo pman o Rasulullah r a kagiya pkhang ka so bang na paliyogat rkadn so kapzong ka sa Masjid igira a ini pananalo so Sambayang, bang (Maana maka pholoba dn a mama oto sa taw a pphaka dologon sa Masjid).  

Miyapanothol pn a so Omar Benul Khatāb (RA) ko kiyabaloy niyan a Amiril Mou'minien a giiniyan tharoon a :  Khapakay a pakitotong  akn so walay o isa a mama a pkhangiyan so bang na di zong ko Masjid, maana diniyan iphaliyogat sa ginawa niyan so BARAJOMA…

Miyatangkd a so Sambayang o MAMA sa walay a pkhangiyan so BANG  na di zong sa Masjid na daa bali niyan,  ka ati da paka libriya o Rasulullah r angkoto a pd ko manga Shahabah niyan a bota na ayapn so taw a daa mala a balambaniyan isawon na daa mala a ojor iyan  ko kapzongiyan sa Masjid ko omani manga Waqto. So pman so manga BA-I na aya taralbi go mala kiran i balas na sii siran gii maka plima waqto sa walay. Aya tabiya saya na sii ko Jumaah, sii ko dowa Boka go sii sa dowa-a Haram, ogaid na sodn so normal go limpiyo a nditarn niran ko kaphangpdiran sa barajoma.

So Allah I na Pkhababaya-aniyan so Karila, na mangni tano Rkaniyan sa rila go thawbat tano Rkaniyan ko manga galbk tano a miyathibaba go da tano thibabaa, na izndit tano go ditano dn mbabalinganan, Giyanan so pitharo a "Tawbatan Nasouha"… ka antano langon maka slang sa maliwanag…